پیشرفت­ های اخیر در زمینه وسایل پرنده و قابلیت نصب سنجنده ­ های سبک بر روی آن­ ها، امکان برآورد مشخصه­ های ساختاری درختان و توده ­ های جنگلی را از راه دور با هزینه های نسبتاً کم در مقایسه با روش های سنتی مهیا کرده است. در این پژوهش، دقت و صحت برآورد ارتفاع تک درختان با استفاده از تصاویر یک پرنده هدایت پذیر از دور (پهپاد) ارزان قیمت بررسی شد. برای این منظور 854 تصویر از ارتفاع 100 متری برداشت شد و پس از پردازش ها، با استفاده از الگوریتم ساختار حرکت مبنا (SFM)، ابر نقاط متراکم تهیه گردید. منطقه موردمطالعه شامل 34. 79 هکتار از پارک جنگلی سیسنگان بود که به منظور نمونه برداری، 28 قطعه نمونه 30×30 متر در آن طراحی گردید و نوع گونه و ارتفاع درختان ثبت شد. مدل سازی ارتفاع واقعی در مقابل ارتفاع برآوردی از مدل ارتفاعی تاج توسط تحلیل رگرسیون انجام گرفت. دقت و صحت برآوردها با معیار­ های اریبی نسبی و جذر میانگین مربعات خطا نسبی بررسی شد. بر اساس نتایج، اختلاف ارتفاع اندازه گیری شده زمینی و مستخرج از مدل ارتفاعی تاج ازنظر آماری معنی دار بود. همچنین جذر میانگین مربعات خطا نسبی برای برآورد ارتفاع شمشاد، ممرز، انجیلی و سایر گونه ­ ها به ترتیب 20. 39، 20. 39، 20. 57 و 20. 52 درصد محاسبه شد. درمجموع، اندازه گیری ارتفاع با استفاده از ابر نقاط تولیدشده از تصاویر پهپاد و روش های بکار برده شده در این تحقیق، اریب بود و برآورد ها دارای عدم قطعیت زیادی بود.

پژمردگی و خشکیدگی بروز یافته در جنگلهای دست کاشت تاغ استان یزد پدیده ای است که همواره مورد توجه دست اندرکاران منابع طبیعی استان بوده است. چگونگی گسترش ابعاد و شادابی درختچه های تاغ 12 ساله این منطقه با اجرای شیوه های مختلف هرس (کف بر، 35 سانتیمتری، 70 سانتیمتری و بدون هرس) در دو سطح تراکم 125 و 250 اصله در هکتار قبلا در زمستان 1373 تحت بررسی قرار گرفته بود. نتایج بررسیهای 6 ساله منتهی به سال 1379 در آن پژوهش، حکایت از اثر مثبت هرس بر جوان سازی و افزایش شادابی درختچه های یاد شده بوده است و برش از ارتفاع 35 سانتیمتری برتر از دیگر برشها معرفی شده بود. در پایان فصل رویش سال 1384، در حالی که درختچه های همان محل قبلی، 11 فصل رویش پس از هرس شدن را سپری کرده اند، در پژوهش حاضر تحت بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که در درختچه های شاهد 23 ساله خشکیدگی سرشاخه ها و پژمردگی به شدت توسعه یافته است، در حالی که بر روی درختچه های هرس شده چنین حالتی مشاهده نمی گردد. در 5 ساله 84-1379 افزایش معنی داری بین قطر تاج و ارتفاع گیاهان هرس شده حاصل نگردید، حتی کاهش معنی دار نیز بر روی قطر تاج و ارتفاع درختچه های شاهد نیز بروز نمود (P<0.05) درختچه های برش داده شده در ارتفاع 35 سانتیمتری دارای قطر تاج 262 سانتیمتر با ارتفاع 164 سانتیمتر می باشند. این درختچه ها در برخورد با هجوم ماسه های روان مقاومت خوبی از خود نشان داده اند.

جریان بر روی سرریزهای جانبی از نوع متغیر مکانی با دبی کاهنده است. سرریزهای جانبی به شکل¬های مختلفی ساخته می¬شود. سرریزهای جانبی مستطیلی عرض تاج ثابتی دارند، در حالی که در سرریز جانبی دایره¬ای عرض سطح آب عبوری از سرریز تابعی از عمق آب است. هدف از این تحقیق ارزیابی نتایج عددی هیدرولیک جریان از روی سرریز جانبی لبه تیز در کانال¬های ذوزنقه¬ای با در نظر گرفتن پارامتر ارتفاع تاج سرریز است. در این تحقیق به منظور بررسی عددی هیدرولیک جریان از روی سرریز جانبی لبه تیز از کانال ذوزنقه¬ای به طول 12متر، عرض 5/2 متر و ارتفاع 25/1متر استفاده و در دیواره کانال از یک سریز جانبی لبه تیز با اشکال مختلف استفاده شده است. همچنین به منظور بررسی تأثیر تراز آب پشت سرریز بر مدلسازی جریان از ترازهای آب 9/1 متر و 2 متر استفاده گردید. بر اساس نتایج با افزایش ارتفاع سرریز لبه تیز در کانال ذوزنقه¬ای از مقدار 60 سانتیمتر به 80 سانتیمتر با شکل تاج سرریز مستطیلی فشار به اندازه 3/5 درصد افزایش، سرعت برشی به اندازه 7 درصد کاهش و سرعت افقی به اندازه 5/13 درصد افزایش یافت. همچنین با افزایش ارتفاع سرریز لبه تیز ذوزنقه¬ای از مقدار 80 سانتیمتر به 100 سانتیمتر با شکل تاج سرریز مستطیلی فشار به اندازه 4/5 درصد افزایش، سرعت برشی 5/2 درصد کاهش و سرعت افقی 24/11 درصد افزایش یافت. همچنین تغییرات عدد فرود برای حالات ذکر شده به ترتیب 23 درصد کاهش و 8/8 درصد کاهش را نشان داده است.

آگاهی از ارتفاع تاج پوشش جنگل به ­منظور ارزیابی سلامت و پویایی بوم­سازگان جنگل، پایش و مدل­سازی چرخه کربن و تنوع زیستی، امری ضروری است. اندازه ­گیری ارتفاع تاج پوشش جنگل مستلزم صرف هزینه و زمان زیاد است. از سال 2018 میلادی، ماهوارة ICESat-2 که سنجندة لیزری ATLAS را حمل می کند، امکان اندازه ­گیری مستقیم ارتفاع درختان را فراهم کرده است. هرچند که ICESat-2 به طور خاص برای برآورد ارتفاع یخ ­های قطبی طراحی شده ­است، اما داده ­های ارتفاعی قابل توجهی از پوشش گیاهی سطح کرة زمین را نیز ارائه می دهد. از این رو، هدف از این پژوهش بررسی قابلیت سنجندة ATLAS این ماهواره در برآورد دقیق ارتفاع تاج پوشش جنگل ­های شمال ایران است. برای این منظور، داده­ های ارتفاعی پوشش گیاهی سنجندة ATLAS (ATL08) در جنگل آموزشی-پژوهشی خیرود مورد ارزیابی قرار گرفت. برای بررسی میزان صحت ارتفاع برآورد شده تاج پوشش درختان توسط سنجندة ATLAS، داده­های ارتفاعی حاصل از ماهواره با حداکثر ارتفاع اندازه­ گیری شده در 121 لکة زمینی مقایسه و آماره­ های RMSE و rRMSE محاسبه شدند. همچنین با استفاده از آزمون t، میانگین این داده ­ها از نظر آماری مقایسه شدند. مقادیر RMSE، rRMSE و R2 به ­ترتیب 0/87 متر و 2/7 درصد و 0/98 نشان­ دهندة دقت بالای سنجنده در اندازه­ گیری ارتفاع تاج پوشش جنگل بود. نتایج آزمون t نیز نشان داد که میانگین این داده ­ها از نظر آماری اختلاف معنی­ داری ندارد (0/05

در پژوهش پیش رو، تغییرات کمی مشخصه های ارتفاع تاج و سطح تاج درختان وی ول (Quercus libani Oliv. ) و مازودار (Q. infectoria Oliv. ) بر اثر فرایند گلازنی در جنگل های آرمرده شهرستان بانه بررسی شد. در شهریور 1395، دو توده که سه سال از آخرین گلازنی در آن ها گذشته بود، طی دو نوبت (پیش و بلافاصله پس از انجام گلازنی) آماربرداری صد در صد شدند و برای همه درختان با قطر برابر سینه مساوی و بیشتر از پنج سانتی متر، مشخصه های قطر، ارتفاع کل و ارتفاع و قطر تاج در دو جهت عمود بر هم اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که به طور متوسط، ارتفاع تاج و سطح تاج درختان بلوط در فرایند گلازنی به ترتیب 73/15 و 06/30 درصد کم می شوند. در هر دو گونه بررسی شده، سطح تاج به طور معنی داری بیشتر از ارتفاع تاج کاهش یافت، اما تفاوت معنی داری بین مازودار و وی ول مشاهده نشد. بیشترین کاهش ارتفاع تاج (99/27 درصد) و سطح تاج (85/44 درصد) به ترتیب در طبقه های قطری 35 سانتی متر در مازودار و 55 سانتی متر در وی ول مشاهده شد. با توجه به کاهش بیشتر سطح تاج نسبت به ارتفاع تاج درختان بلوط در اثر گلازنی لازم است با روش هایی مانند خلف گیری (باقی گذاشتن یک و گاهی دو جست در هر شاخه از تاج در انتهای تنه) تاحدی کاهش سطح تاج جبران شود. ایجاد رویکرد مشارکتی در چهارچوب یک سیاست جنگل داری گذار به عنوان راهکاری مناسب برای حفظ جنگل های زاگرس پیشنهاد می شود.

سرریزهای کنگره ای به عنوان گزینه مناسب برای رفع مشکل سرریزها در مقابل حداکثر دبی عبوری مطرح می باشند. در این پژوهش 5 مدل سرریز کنگره ای مستطیلی با 4 شیب مختلف در 2 وجه بالا دست و پایین-دست، به صورت آزمایشگاهی بررسی شد. زاویه شیب سرریز ها از حالت سرریز کنگره ای مستطیلی بدون شیب به زاویه های 15، 30 و 45 درجه نسبت به رأس تاج سرریز تغییر یافت. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن است که در سرریز کنگره ای مستطیلی با شیب وجه های بالا دست و پایین دست با افزایش پارامتر بدون بعد Ht/P، از میزان ضریب دبی سرریز کاسته می شود. همچنین نتایج نشان داد با ایجاد شیب تاج سرریز کنگره ای مستطیلی در وجه بالا دست، ضریب دبی سرریز نسبت به حالت بدون شیب کاهش می یابد. در وجه پایین دست سرریز کنگره ای مستطیلی متناسب با میزان شیب نسبت به تاج سرریز، ضریب دبی افزایش می یابد. علاوه بر آن مشخص شد که در محدوده آزمایش، در مدل سرریز کنگره ای مستطیلی با وجه های بالا دست و پایین دست شیب دار، افزایش طول مؤثر سرریز باعث کاهش ضریب دبی می شود. همچنین افزایش ارتفاع سرریز کنگره ای مستطیلی با وجه های بالا دست و پایین دست شیب دار، ضریب دبی سرریز را افزایش می دهد. در نهایت معادله ضریب دبی بر اساس پارامترهای بدون بعد مؤثر در این پژوهش ارایه شد.

تصویر ارتوفتو موزائیک و مدل رقومی ارتفاع که از پردازش تصاویر هوایی پهپاد به دست می آیند، داده های باارزشی اند که در برآورد مشخصات تک درختان می توان از آنها استفاده کرد. در همین زمینه، با استفاده از یک پهپاد بال چرخان عمودپرواز، دو برداشت در فصل های رویش و خزان انجام گرفت و با استفاده از مدل های رقومی زمین (DTM) و سطح (DSM)، مدل ارتفاع تاج پوشش (CHM) تهیه شد. محدوده ی تاج درختان با دو رویکرد تعیین شد. در رویکرد اول، از ارتوفتوموزائیک و روش قطعه بندی چندمقیاسه و در رویکرد دوم، از مدل ارتفاعی تاج پوشش و روش حوزه ی آبخیز برای قطعه بندی استفاده شد. به منظور بررسی قابلیت این رویکردها در برآورد قطر متوسط تاج درختان، مختصات دقیق و قطر تاج 95 اصله درخت در عملیات میدانی اندازه گیری و با مقادیر برآوردشده مقایسه شد. نتایج نشان داد که قطر تاج درختان اندازه گیری شده در جنگل، همبستگی زیادی با مقادیر برآوردشده با روش های چندمقیاسه (88/0 = R2) و حوزه ی آبخیز (92/0 = R2) دارد. بهترین نتیجه ی برآورد قطر تاج درختان با استفاده از روش حوزه ی آبخیز به دست آمد (% 97/5 = MAE و % 02/7 = RMSE). همچنین براساس نتایج، اختلاف معنی داری بین مقادیر اندازه گیری شده و برآوردشده با روش حوزه ی آبخیز مشاهده نشد. درحالی که بین مقادیر اندازه گیری شده و برآوردشده با روش چندمقیاسه اختلاف معنی داری (سطح 5 درصد) وجود داشت. نتایج پژوهش نشان داد که این رویکرد می تواند به عنوان روشی دقیق و ارزان در برآورد قطر متوسط تاج درختان استفاده شود.

سرریزهای مستغرق یک ابزار مهم در کنترل فرسایش چند منظوره می باشند و برای کنترل فرسایش، احیاء آبراهه ها و بهبود زیستگاه آبزیان استفاده می شوند. این سازه ها با کاهش سرعت های جریان، فرسایش قوس خارجی را کاهش و با کاهش تمرکز جریان در سمت ساحل خارجی قوس باعث توزیع مناسب جریان در طول پیچ می گردند. در این تحقیق به صورت آزمایشگاهی به بررسی تاثیر سرریزهای مستغرق بر الگوی جریان در یک پیچ 90 درجه ملایم پرداخته شده است. آزمایش ها در یک فلوم قوس دار با انحنای نسبی برابر با 3/3، با طول 24 متر و عرض 92/0 متر در دبی های 55، 66 و 77 لیتر بر ثانیه انجام گرفت. یکسری از سرریزها (تعداد 7 سازه) با سه نسبت ارتفاع (3/0، 5/0 و 7/0 برابر عمق آب) و سه شیب تاج (0، 5 و 10 درصد) در ساحل خارجی قوس احداث شدند؛ در حالی که زاویه (60 درجه) و فاصله سازه ها (3 برابر طول سازه ها) در آزمایش ها ثابت بود. اندازه گیری مقادیر سرعت در اطراف سرریزها در دو تراز نزدیک سطح آب و نزدیک بستر انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بعد از احداث سرریزها، سرعت متوسط در سمت قوس خارجی بیش از 70 درصد کاهش و در سمت قوس داخلی بیش از 50 درصد افزایش یافت. سرریزهای با ارتفاع y5/0 و شیب تاج 5 درصد در کاهش سرعت در قوس خارجی بسیار موثر بودند. از سوی دیگر سرریزهای با ارتفاع y7/0 و سرریزهای با شیب تاج تخت در افزایش سرعت در قوس داخلی به ویژه در راس قوس بیشتر موثر بودند. به طور کلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که سرریزهای با ارتفاع نسبی برابر با 5/0 و شیب تاج برابر با 5 درصد به عنوان مناسب ترین گزینه های طراحی در چنین قوس هایی می باشند.

در تقاطع­­های راست گوشه سه شاخه یا چهار شاخه کانال­های روباز، مطالعه جدایی جریان بسیار حائز اهمیت می­باشد. برخی پارامترهای موثر در این زمینه نسبت دبی ورودی و عمق جریان می­باشد که در این تحقیق تاثیر نسبت دبی ورودی و نسبت ارتفاع سرریزها (عمق جریان) در الگوی جریان و ابعاد ناحیه جداشدگی به صورت عددی شبیه­سازی شده است. بررسی نتایج مدل عددی نشان داد که مدل k-ω بیشترین مطابقت را با نتایج آزمایشگاهی دارد، به طوریکه میزان خطای شبیه­سازی کمتر از 20% بود. ابعاد ناحیه جداشدگی در کانال­­های اصلی و فرعی با نسبت دبی ورودی رابطه مستقیم داشت. همچنین با افزایش ارتفاع سرریزهای خروجی، عمق جریان افزایش یافت و منجر به کاهش ابعاد ناحیه جداشدگی شد. مطابق نتایج عددی، ابعاد ناحیه جداشدگی در راستای قائم از کف کانال به سطح آب افزایش یافت، به­طوری­که برای نسبت دبی 6/0 و نسبت ارتفاع سرریز 377/0، طول ناحیه جداشدگی در کف کانال، فاصله 1/0 متر از کف و در سطح آب به ترتیب در حدود 60 سانتیمتر، 75 سانتیمتر و 85 سانتیمتر بود. بنابراین از سطح آب به سمت کف کانال طول ناحیه جداشدگی در حدود 29% کاهش یافت.

سرریز های تاج دایره ای از سرریزهای مطمئن جهت استفاده در کانال ها می باشند که به صورت عمود بر جریان یا به صورت زاویه دار(مورب) نسبت به راستای جریان احداث می شوند. سرریزهای زاویه دار جهت افزایش طول مؤثر سرریز و افزایش ظرفیت آبگذری استفاده میشوند. در این مقاله به کالیبراسیون ضریب دبی سرریز تاج دایره ای مورب تحت تغییر پارمتر ارتفاع سرریز تحت شرایط جریان غیردائمی پرداخته شده است. برای این منظور سه سرریز تاج دایره ای مورب به ارتفاع 15،10و20 سانتی متر تحت الگوهای مختلف تغییر دبی در فلوم تحقیقاتی به طول 10 متر و عرض 6/0 متر مورد بررسی قرار گرفته اند. این فلوم دارای دستگاه پی ال سی برای تنظیم دبی و ثبت داده های دبی و عمق جریان می باشد. نتایج با استفاده از الگوریتم ژنتیک تحلیل شده و مقادیر ضریب دبی کالیبره شده در شرایط جریان آزاد غیردائمی تحت الگوهای مختلف تغییر دبی محاسبه شده است. نتایج تحلیل داده های آزمایشگاهی حاکی از آن بوده که با افزایش ارتفاع سرریز و همچنین نسبت ارتفاع آب بالادست سرریز به ارتفاع سرریز، ضریب دبی جریان غیردائمی کاهش می یابد. همچنین مقدار ضریب دبی جریان غیردائمی تحت شرایط مختلف ارتفاع جریان بالادست و ارتفاع سرریز و الگوی تغییر دبی بین 5/0 تا 5/1 متغیر بوده است..